PORADNIK Jak należy się zachowywać w towarzystwie Osoby niepełnosprawnej? (savoir vivre)

W obecności osoby niepełnosprawnej warto postępować zgodnie z zasadami empatii i szacunku dla innych ludzi. Oto kilka wskazówek, jak można zachować się w towarzystwie osoby niepełnosprawnej:

1. Zachowaj naturalność – nie traktuj osoby niepełnosprawnej inaczej niż innych ludzi, nie patrz na nią z politowaniem czy litością. Nie unikaj też tematów, które mogą wydawać się niewygodne.
2. Zwracaj uwagę na potrzeby osoby niepełnosprawnej – zapytaj, czy potrzebuje pomocy w poruszaniu się lub w wykonywaniu jakichkolwiek czynności. Pamiętaj jednak, że osoba niepełnosprawna może być w pełni samodzielna i nie potrzebować twojej pomocy.
3. Używaj właściwego języka – unikaj używania sformułowań, które mogą obrazić osoby niepełnosprawne lub sugerować, że są one mniej wartościowe niż inni ludzie. Zamiast tego używaj neutralnych słów i terminów, które osoba niepełnosprawna wybrała sama.
4. Bądź cierpliwy – jeśli rozmowa z osobą niepełnosprawną jest trudna lub trwa dłużej niż zwykle, nie wykazuj zniecierpliwienia ani frustracji. Pamiętaj, że niepełnosprawność nie wpływa na inteligencję czy osobowość.
5. Bądź otwarty – jeśli chcesz pomóc osobie niepełnosprawnej, zapytaj ją, jak możesz jej pomóc, zamiast zakładać, że wiesz, co jest dla niej najlepsze.
6. Szanuj prywatność – nie zadawaj osobie niepełnosprawnej pytań na tematy związane z jej niepełnosprawnością, jeśli ona sama nie chce na ten temat rozmawiać.
7. Bądź czuły – jeśli osoba niepełnosprawna boryka się z trudnościami, zaoferuj jej wsparcie i zrozumienie, ale nie próbuj jej doradzać lub narzucać swojego zdania.

Pamiętaj, że najważniejsze jest traktowanie osoby niepełnosprawnej z szacunkiem i godnością, tak samo jak każdej innej osoby.

Savoir-vivre w praktyce – konkretne sytuacje

Zasady ogólne są proste, ale prawdziwe wątpliwości pojawiają się w konkretach. Poniżej sytuacje, o które ludzie pytają najczęściej.

Czy pomagać bez pytania

Nie. Zapytaj i poczekaj na odpowiedź. Złapanie wózka od tyłu i pchnięcie „z uprzejmości” jest odpowiednikiem chwycenia kogoś pod ramię i poprowadzenia w wybranym przez siebie kierunku. Jeśli usłyszysz „dziękuję, poradzę sobie”, to nie jest zaproszenie do dyskusji.

Jak rozmawiać

Zwracaj się do osoby, a nie do jej asystenta czy tłumacza. Przy dłuższej rozmowie z osobą na wózku usiądź, żeby być na tej samej wysokości — ale nie kucaj jak przy dziecku.

Wózek to nie mebel

Wózek jest częścią przestrzeni osobistej. Nie opieraj się o niego, nie odkładaj na niego kurtki, nie przesuwaj go bez pytania — także wtedy, gdy stoi pusty obok.

Osoba niewidoma

Przedstaw się, wchodząc do pomieszczenia, i uprzedź, gdy wychodzisz. Prowadząc, zaproponuj ramię zamiast ciągnąć za rękę. Psa przewodnika w uprzęży nie głaszcze się i nie zagaduje — pracuje.

Język

„Osoba z niepełnosprawnością”, nie „niepełnosprawny” jako rzeczownik. „Osoba poruszająca się na wózku”, nie „przykuta do wózka” — nikt nie jest przykuty, wózek daje wolność, a nie ją odbiera. „Niewidoma”, nie „ociemniała”, chyba że sama tak o sobie mówi.

Sport i sprzęt

Nie komentuj sprzętu jak ciekawostki technicznej, jeśli rozmowa nie dotyczy sprzętu. Pytanie „ile to kosztowało?” przy pierwszym spotkaniu brzmi tak samo, jak gdyby ktoś zapytał Cię o cenę Twojego auta i wysokość pensji.

Najprostsza zasada, która załatwia większość sytuacji: traktuj osobę z niepełnosprawnością dokładnie tak, jak każdą inną — z tą różnicą, że pytasz, zanim pomożesz.

Polecane produkty

Vermeiren Turios – wózek elektryczny terenowy11 340 złZobacz produkt →Vermeiren Navix RWD – wózek elektryczny z napędem na tylne koła12 343 złZobacz produkt →Vermeiren Express – wózek inwalidzki z napędem elektrycznym10 789 złZobacz produkt →